Otomatik Vites Çeşitleri

0 221

Teknoloji insan yaşamını kolaylaştırmak adına her geçen dakika kendini yeniliyor. Otomotiv sektöründe de sürekli yenilenme yaşanıyor. Çıkan her yeni model de daha güçlü motorlar,daha konforlu sürüşler,daha düşük yakıt tüketimleri ve buna bağlı olarak düşük emisyon değerleri gibi birçok yenilik hayatımıza giriyor.

Dünya ile paralel ülkemizde ise daha hızlı bir şekilde nüfus hızla artıyor. Buna bağlı olarak trafikteki araç sayısı her geçen gün artıyor. Otomobil üreticileri de boş durmuyor tabi. İnsanların trafikte geçirdikleri zaman da rahat etmeleri için yeni teknolojiler geliştiriyor.

Bir otomobilde konforun ana etmeni o otomobilin şanzımanıdır. Günümüzde çok çeşitli şanzıman kullanılmaktadır. Şimdi gelelim kuru fasülyenin faydalarına.

1.Manuel Şanzıman

Günümüzde 5 ve 6 ileri vitese sahip tipleri vardır.

2.Tam Otomatik Vites

Bu şanzıman tipinde motordan gelen güç şanzıman içinde bulunan yağ kanalları kullanılarak güç aktarımı yaptığından verimli değillerdir. Manuel vitesli veya çift kavramalı yarım otomatik vitesli araçlara göre 100 km’de 1,5-2 lt daha fazla yakıt tüketimine sahiptirler. Tork konvertörlü ıslak şanzıman olarak da bilinirler. Bakım maliyetli düşük,bakımları zamanında yapıldığında bozulma oranı en az olan şanzıman türüdür. Günümüzde bu tip şanzımanlar kullanılmamaktadır. Çünkü bu şanzımanları kontrol eden bir beyin yoktur. Şöyle açıklamak gerekirse, DSG şanzımanlı araçlarda 60 km hızla seyahat ederken vites 7’de olabiliyor. Çünkü bu şanzıman tipinde yer alan yazılım sürücünün gaza basma miktarına,aracın hızına ve daha bir çok parametreye göre hesaplama yapıp araç için en uygun vitesi seçiyorken tam otomotik vitesli araçların mekanik-hidrolik versiyonlarında böyle bir sistem olmadığından araç örneğin 75 km hıza ulaşmamışsa 4. vitese geçmiyordu. Günümüzde artık bu tip otomatik şanzımanlar kullanılmıyor. Bunu yerine Elekro-Hidrolik versiyonları kullanılıyor. Bu Şanzıman tipinde vites geçişleri hissedilmez derecede konforlu. Bu şazıman tipinde Elekronik kontrol ünitesi bulunur. Bu sayede aracın motor hızı, motor yükü, gaz pedalı konumu, taşıt hızı parametrelerine aynı anda bakılabilmekte ve araç en doğru viteste yürümektedir.

Günümüzde Honda, Hyundai, Kia, Mazda ve Opel gibi markaların dizel ve benzinli olarak çoğu güncel motor seçeneklerinde kullanılmaktadır.

3.CVT Şanzımanlar

Bu şanzıman tipinde sonsuz vites vardır. Senin araba kaç vites diye soranlara göğsünüzü gere gere benim arabam sonsuz ileri vitresli diyebileceğiniz şaznıman sahip.

Bu şanzıman tipinde iki kasnak arasında çelikten bir kayış bulunur. Bu kayışın bağlı olduğu kasnaklardan birinin çapı artarken diğerinin çapı azalır. Güç bu şekilde tekerlere iletildiğinden bu şanzıman tipinde sonsuz vites vardır. Oldukça verimli çalışmaktadırlar. Vites geçişi olmadığından son derece konforludurlar. Ancak iki kasnak arasındaki çelik halat çok ciddi güçlere maruz kaldığında makul kullanım ömürlerine sahiptirler. Günümüzde en düşük yakıt tüketimi hem şehir içi hem şehirler arası kullanımda en az yakıt tüketen şanzıman tipidir.

Günümüzde Nissan, Renault ve Toyota markalarının çoğu benzinli motor seçeneklerinde kullanmaktadır.

Markalar CVT’ye Verdikleri İsimler
Audi Multitronic
Nissan X-Tronic
Ford Durashift
Toyota Multidrive S
Nissan ve Subarı CVT

4.Tek Kavramalı Otomatik Şanzımanlar

Yarı otomatik vitesli araçların doğum sancılarının yaşandığı dönemde ortaya çıkan şanzıman tipidir. Hatta Rizeli bir motor ustası kendi kuş gurubu otomobiline uyarlamıştı bu sistemi. Halk arasında bilinen adıyla Yarı Otomatik Robotize veya Otomatikleştirilmiş Manuel Şanzıman’dır.

Bu şanzıman tipinin manuel şanzıman tipinde tek farkı debriyajı kontrol eden ayrı bir birimin olmasıdır. Bu sistemde vites geçişleri çok sarsıntılı olduğunda konforlu değillerdir. Ayrıca baskı balata oldukça aktif kullanıldığından çabuk tükenme eğilimindedir. Bu şanzıman sahip araçlar eğimli yerlerde aracı kaçırmaktadır.

Günümüzde halen Peugeot, Citroen, Fiat gibi markaların çoğu Toyota’nın bazı güncel modellerinde kullanılmaktadır.

Markalar Yarı Otomatik Vitese Verdikleri İsimler
Fiat Dualogic
PSA Grubu (Citroen ve Peugeot) ETG ve Auto6R
Volkswagen Grubu ASG
Opel Easytronic
Toyota MMT ya da M/M (Multimode Manuel Transmission veya Multimode Transmission)
Honda i-shift

5.Çift Kavramalı Otomatik Şanzımanlar

Yarı otomatik şanzımanlar olarakta bilinirler. Günümüzde ne yaygın olarak kullanılan şanzıman tipidir. Bu şazımanı ilk defa VW 2003 yılında Golf modelinde kullandı. DAha sonra her geçen gün güncellendi ve daha verimli ve konforlu hale geldi.

Bu şanzıman tipinde iki farklı kavrama kullanılır. Bu debriyajlardan biri 1 ,3,5,7 viteslerini kontrol ederken diğer debriyaj geri,2,4,6 viteslerini kontrol eder. Debriyajı kontrol eden yazılım motor hızı, motor yükü, gaz pedalı konumu, taşıt hızı parametrelerine aynı anda bakılabilmekte ve araç en doğru viteste yürümektedir. Bu sayede manuel vitesli araçlardan bile daha az yakıt tüketimi elde edilmiş durumda.

Günümüzde Ford, Seat, Skoda, Volkswagen ve Volvo gibi markaların çoğu modellerinde, Renault ve Nissan markalarının dizel motor seçeneğine sahip modellerinde kullanılmaktadır.

Markaların Kullandıkları çiftkavramalı Şanzımanlara verdikleri isimler

Markalar Markalara Göre çift kavramalı şanzımanlara verdikleri isimler
Volkswagen Grubu Markaları DSG
Audi S Tronic
Renault ve Nissan EDC (Efficient Dual Clutch)
Ford ve Volvo Powershift
Mercedes-Benz 7G-DCT
Kia DCT
Alfa Romeo TCT

Benzer Yazılar Yazarın diğer yazıları

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.